Güven'in Üç Ekonomisi Vedat Türkali'nin Güven'inde iktisadi mekanizmalar üzerine bir deneme
Güven'in Üç Ekonomisi Vedat Türkali'nin Güven'inde iktisadi mekanizmalar üzerine bir deneme Vedat Türkali'nin Güven'i üzerine iktisat-edebiyat ekseninde yazılmış metinler genellikle dışarıdan bir kavram seti getirip romanın üstüne yerleştirir: Polanyi'nin piyasa-devlet ikiliği, Veblen'in gösterişçi tüketimi, Marx'ın artık-değer teorisi. Bu çerçeveler yanlış değildir — ama Güven'in kendisi zaten bu kavramlara ihtiyaç duymayacak kadar somut bir iktisadi harita çizer. Roman, 1940'lar Türkiye'sinin savaş ekonomisini soyut bir “bölüşüm şoku” olarak değil, üç ayrı ve birbirine kenetli mekanizma olarak anlatır: miras yoluyla değil de devlet bağlantısıyla kurulan rant, savaşın açtığı karaborsa fırsatçılığı ve kanunla dayatılan zorunlu emek. Bu üç mekanizmayı birbirine bağlayan şey de dördüncü bir unsurdur: devletin çıplak zoru. Aşağıda bu dört unsuru, romanın kendi cümleleri üzerinden izliyorum. Bir yüzbaşının ticarete geçişi Necla'nın ...